Հաղճապակի

Նպատակ՝ զարգացնել երաժշտական լսողությունը, զարգացնել լսողական զգայարանները,սովորեցնել տարբերակել բարձր և ցածր տոնայնության ձայները, սովորեցնել իրականացնել փորձեր և եզրակացություններ անել։

Խնդիրներ՝ ձայնի ստացում հաղճապակյա բաժակի և ջրի շնորհիվ, որը թույլ կտա երեխային ջուրը նվազեցպելով կամ ավելացնելիվ ստանալ տարբեր ձայներ։

Նախագծի մասնակիցներ՝ նախակրթարանի 5-6 տարեկանների փոքր խումբ երեխաներ

Նախագծի տևողությունը՝ 

Նախագիծն իրականացնող՝ Սաթեն Գևորգյան

Դասվարներ՝ Էլյա Գրիգորյան, Նարինե Մակարյան

Ընթացքը՝

Արդյունքը՝

Առողջ, անառողջ սնունդ

Նպատակ՝ Մեր օրերում շատ կարևոր է օգտագործել առողջ սնունդ։ Խանութներում հաճախ հանդիպում է տարբեր տեսակի քախծրավենիք, ճիպսեր և այլ գայթակղիչ փաթեթավորում ունեցող սնունդ, որը վնասում է առաջին հերթին երեխաներին։Այդ իսկ պատճառով շատ արդիական եմ համարում սովորեցնել երեխաներին ճանաչել և տարբերակել առողջ, անառողջ սնունդը տարրական պատկերացում կազմել առողջ ապրելակերպի մասին։

Խնդիր՝ նպատակին հասնելու համար մշակվել է սեղանի խաղ դիդակտիկ նյութերի օգնությամբ։

Համակարգող՝ Սաթեն Գևորգյան

Դասվարներ՝ Էլյա Գրիգորյան, Անահիտ Մարգարյան

Մասնակիցներ՝ 5-6տարեկաններ

Ընթացքը՝ երեխաներին բացատրում ենք խաղի կանոնները,այնուհետև երեխաները փորձում են մագնիսական փայտիկի օգնությամբ որսալ առաղջ և անառողջ սննդի պատկերը և տեղափոխել համապատասխան տուփի մեջ։

Լուսաբանում

 


Այսօր անվանական մրցանակների ինքնառաջադրման նախագծերի ներկայացման օրն էր։ Այս երեք տարիների ամենալարված,բայց միևնույն ժամանակ սպասված օրերից։ Ինքնաառաջադրված սովորողները ներկայացրեցին իրենց նախագծերը, կատարած աշխատանքները։ Կլինեմ անկեղծ՝ բոլորի նախագծային աշխատանքը, ներկայացված ծրագրերը շատ հետաքրքիր և գրավիչ էր։

«‎Աիդա Պետրոսյան» անվանակարգում առաջադրված ուսումնական փաթեթ

Բարև Ձեզ։ Ես Սաթեն Գևորգյանն եմ, սովորում եմ քոլեջի «նախադպրոցական կրթություն» բաժնի երրորդ կուրսում։ Ունեմ շատ նախասիրություններ, բայց առավել շատ սիրում եմ աշխատել երեխաների հետ։ Մասնագիտությունը ընտրելու հարցում շատ երկար եմ մտածել՝ հասկանալով, որ բավականին պատասխանատու աշխատանք է, և միայն երեխաներին սիրելը բավական չէ՝ ընտրելու համար տվյալ մասնագիտությունը։ Կրթահամալիրում հնարավորություն եմ ունեցել աշխատելու և՛ նախակրթարանի տարբեր տարիքի երեխաների հետ, և՛ ամառային ճամբարում, որն ամենասիրելի և տպավորիչ ժամանակահատվածներից էր։

Այս գրառմամբ ներկայացնում եմ «Աիդա Պետրոսյան» անվանակարգում կրթահամալիրի մանկավարժական աշխատողին, քոլեջի ուսանող-դաստիարակին` 2-4, 5-6 տարեկանների ծրագրային-նյութական միջավայրի նորացման ուսումնական նախագծերի մշակման, իրականացման և տարածման համար.

Մասնակից եմ եղել Գագարին  նախագծին, որի շրջանակում այցելել ենք Զովաբերի միջնակարգ դպրոց, երեխաների հետ անցկացրել ազգային երգ ու պարի դասընթաց, որը շատ ուսուցանող էր նաև ինձ համար։

Մասնակից եմ եղել Ծաղկունքում անցկացվող ատամհատիկի ծեսին։

Շատ գեղեցիկ, բացահայտումներով լի և հագեցած հուլիս ամիս եմ ունեցել 2-4 տարեկանների խմբում Էմմա Տերտերյանի հետ։

Հուլիսի 25-29 աշխատել եմ Արևմտյան դպրոց-պարտեզի ամառային ճամբարում ջոկատավար Աննա Վարոսյանի հետ։ Արևմտյան դպրոցը ինձ համար ևս բացահայտում էր, քանի որ առաջին անգամ էի աշխատելու և ծանոթ չէի միջավայրին, բայց շատ ջերմ և հրաշալի միջավայրում անցավ այդ հեքիաթային մեկ շաբաթը։

Համագործակցային նախագիծ եմ ունեցել 2-4 տարեկանների խմբի  հետ։

Ընթացիկ նախագծեր և գործունեություններ, որոնք կատարել եմ այլ խմբերում՝

2-4 տարեկանները ծեփամածիկներով պատրաստում են մեղուներ։

Խաղողածեսին ընդառաջ՝ խաղողախաղ 2-4 տարեկաններ։

Արևելյան դպրոց-պարտեզի 2-4 տարեկանների այցը ջերմոց լաբորատորիա։

Սերմնահավաք Քոլեջի բակում։

Մաթեմատիկական զարգացնող, ինքնաշեն խաղ «Գույնզգույն գորտեր»

Սեղանի խաղ «Հույզեր» 5 տարեկանների համար։

Մաթեմատիկական ուշադրության և մարզական խաղ 5-6 տարեկանների համար։

Նախագիծ շոշափողական զգայարանների վերաբերյալ 5-6 տարեկանների համար «հպման լեզուն»։

Շոշափողական զգայարաններին ուղղված նախագիծ 2-4 տարեկանների համար։

 

Աճող սերնդի բնապահպանական դաստիարակության խնդիրները ուշադրության կենտրոնում։ Նախաշավիղ 2003 (1), էջ 29֊35

Հեղինակ՝ Լ. Պավլովա Թարգմանիչ՝ Գ. Ամիրբեկյանը։

Հոդվածի վերլուծություն՝

Կենսոլորտի ախտոտվածության պատճառով ներկայումս՝ կենդանի օրգանիզմի և միջավայրի առնչությունները, բնութագրվում են կենսական կարևորությամբ: Բնապահպանությունը հենց այս անհրաժեշտությամբ էլ
վերաճել է առանձին գիտության։
Այն ներառում է մարդու օրգանիզմի կենսագործունեության, մշակույթի, կրթական համակարգի, ճարտարապետության,
արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և մյուս բոլոր բնագավառների խնդիրները։ Ըստ էության կիրառական գիտություն է, և անմիջական աղերսներ ունի
մարդու առօրյա կենցաղավարության հետ։
Բնապահպանական վատթար իրավիճակների արմատական բարեփոխման համար՝ յուրաքանչյուր երկրում մշակվում է պետական համապատասխան քաղաքականություն: Աշխարհում և մեր երկրում ստեղծվել են բնապահպանական հասարակական բազում կազմակերպություններ, որոնք կոչված են կարգավորելու հասարակության և շրջակա միջավայրի փոխգործողությունները: Յուրաքանչյուրս ունենք բնապահպանական իրավունքներ:

Մենք պարբերաբար անդրադարձել ենք աճող սերնդի բնապահպանական կրթության և դաստիարակության հիմնախնդիրներին:
Նախկինում օգտագործվել են և’ «էկոլոգիա», և’ «բնապահպանություն» եզրույթները։Այսուհետ նախընտրելի ենք համարում հայերեն համարժեքի գործածությունը.
Լ 1 «էկոլոգիա» եզրույթը 1866 թվականին «Օրգանիզմների ընդհանուր ձևաբա-
նություն» աշխատությամբ առաջարկել է գերմանացի գիտնական Էռնեստ Հեկկելը.
Այն կազմված է հունարեն oikos և logos (ուսմունք) բաղադրիչներից, որոնք բառացիորեն նշանակում են՝ տուն, բնակարան, ապրելավայր։

Խաղը որպես բնապահպանական և գեղագիտական
դաստիարակության միջոց
։

Նախադպրոցականների բնապահպանական դաստիարակության տեսական հիմունքներն առաջադրվել են հոգեբանամանկավարժական այլևայլ հետազոտություններում (Ի. U . Խայդուրովա, Պ. Գ. Սամորուկովա, Ն . Ն . Կոնդրատևա և այլք)։
Նոր ուղղության էությունը ձևակերպվում է այսպես. «Երեխաների մեջ նախադպրոցական շրջանում նպատակաուղղված մանկավարժական ներգործության
ընթացքում միանգամայն հնարավոր է ձևավորել բնապահպանական մշակաույթի նախադրյալներ, այսինքն գիտակցված-ճշմարիտ վերաբերմունք’ երևույթների,
կենդանի և անկենդան բնության այն առարկաների հանդեպ, որոնք կյանքի այդ փուլում կազմում են նրանց անմիջական շրջապատը» (Ս. Նիկոլաևա)։
Աշխարհի նկատմամբ բնապահպանական վերաբերմունքը ձևավորվում ու
զարգանում է ամբողջ կյանքի ընթացքում: Բնության և առհասարակ շրջակա միջավայրի հետ համերաշխության ու ներդաշնակության մեջ ապրելու կարողության մշակումը հարկավոր է սկսել հնարավորինս վաղ մանկությունից։ Հայտնի է, նաև, որ իսկական գեղեցկությունը թաքնված է բնության մեջ: Խնդիրն այն է, որ
անհրաժեշտ է օգնել մանկանը՝ տեսնելու և գնահատելու այն։ Մանուկներին բնությանը ծանոթացնելու արդյունքում լայն հնարավորություններ են բացվում նրանց գեղագիտական դաստիարակության ուղղությամբ: Բնությունը մարդուն
հարստացնում է հոգեպես: Նրա հետ շփումը նպաստում է բարոյական դրական
որակների ձևավորմանը: Ահա ինչու երեխաների հետ ուսումնադաստիարակչական
աշխատանքների ուղղվածությունը ճշգրտելիս մենք հատկապես կանգ առանք
բնապահպանական գեղագիտական դաստիարակության հիմնախնդրի վրա: Կարծում ենք, որ այն ապահովում է հոգևոր և բարոյական արժեքների ձևավորումը։
Երեխաներին գեղեցիկը տեսնել սովորեցնելն ինքնին բարդ գործընթաց է։ Եթե մանկավարժն
ինքը անկեղծորեն սիրում է բնությունը և խնամքով է վերաբերվում նրան, ապա կարող է երեխաներին հաղորդել այդ զգացմունքը: Մանուկները մեծահասակների բառերի, տրամադրության և գործերի հանդեպ չափազանց ուշադիր և
զգայուն են: Նրանք արագորեն որսում են դրականը և նմանակում իրենց դաստիարակին: Բնության նկատմամբ սերը նշանակում է ոչ միայն որոշակի հոգեկան
վիճակ նրա գեղեցկության ընկալում, այլև դրա ըմբռնում և գիտակցում։

Խնդիրն այն է, որ երեխաներին պետք է հանգեցնել բնության բազմազանության և միասնության, ամենատարբեր
առարկաների միջև կապերի ու փոխհարաբերությունների, բնության և նրա զարգացման մեջ մշտական փոփոխությունների, կենդանի էակների միջև նպատակահարմար փոխհարաբերություննների, բնության խելամիտ օգտագործման և
պահպանման դրույթներն այդ կերպ են ՛հասանելի դառնալու: Զուգահեռաբար
երեխաների մեջ ձևավորվում են աշխարհին գեղագիտորեն հարաբերվելու ունակությունները, ասել է թե ընկալել և արժևորել գեղեցիկը, սեփական գործունեությամբ
բազմապատկել իր իսկ միջավայրի գեղեցկությունը, խորհրդածել մարդկանց և
բնության փոխհարաբերությունների շուրջ:

Խելամտորեն կազմակերպված և մանկավարժի կողմից ուղղորդված գեղագիտական արժեքներին երեխայի ծանոթացումն սկսվում է առարկայի ընկալումից և
դրա ամբողջական բնութագրի ստեղծումից: Երեխան մեծահասակից բանավոր խոսքի միջոցով տեղեկություններ է ստանում։
Շրջապատող իրականության առարկաներն ու երևույթներն օժտված են հատկանիշների համալիրով (մեծություն, գույն, ձև, կառուցվածք, հնչողություն, բույր և այլն)։Առարկային ծանոթանալու համար անհրաժեշտ է ընդգծել այն բնութագրող հատկանիշներն այնպես, կարծես թե դրանք առանձնացվում են առարկայից։
Ընկալվածը գնահատվում է երեխայի կողմից, այսինքն՝ որոշարկվում է այդ
հատկությունների և առարկայի գեղեցկության նշանակալիությունը: Արժևորումը
կարող է արտահայտվել «Դուր է գալիս», «Գեղեցիկ է» գնահատիչ դատողություններով։ Հիմքում ընկած է նախկինում ընկալված առարկաների կամ չափանմուշների
հետ համեմատումը : Եթե առարկան անտարբեր չի թողնում երեխային, ապա նրա
հուզական վերաբերմունքը դրսևորվում է բուռն գործունեությամբ. նա ձգտում է պահպանել դուր եկածը,
բազմապատկել գեղեցիկը և փոխանցել այլոց։
Երեխաներից շատերը գիտեն, որ անհրաժեշտ է պահպանել բնությունը։ Սակայն այդ իմացությունն ինքնին, առանց գեղագիտական զգացողության արթնացման և դրական վերաբերմունքի ձևավորման չի կարող վերաճել համապատասխան վարքագծի։
Բնության գեղեցկության ընկալումը, նրա հանդեպ սիրո դրսևորումը կարող են որոշարկվել բնության պահպանության և նրա բարիքների բազմապատկման ուղղությամբ գործնական քայլերով։ Գեղագիտական վերաբերմունքը չի սահմանափակվում այս կամ այն ոլորտի շրջանակներով, որն առնչվում է նյութական արտադրությանը, գիտական իմացություններին և հասարակաության բարոյաքաղաքական հարաբերություններին ընդհանրապես։
Բնության ճանաչումը հնարավոր է միայն անմիջական շփումների միջոցով։ Պետք է օգնել երեխային տեսնելու և զգալու բնության նվազագույն մասնիկը։ «Աշնանային փոփոխությունները բնության մեջ» թեմայով
էքսկուրսիաի ժամանակ մանկավարժը պետք է նախապես ընտրի այնպիսի ծաոեր
և թփեր, որոնց աշնանային հանդերձանքն հատկապես գունագեղ է և շքեղ:
Գեղագիտական դաստիարակության միջոցներ են նաև երաժշտական
ստեղծագործությունների ունկնդրումը, բնությանը ձոնված բանաստեղծությունների,
համապատասխան հեքիաթների ու պատմվածքների ընթերցումները: Կարևոր դեր
ունի նաև կերպարվեստը: Նկարի դիտումը չպհտք է լինի ինքնանպատակ, հարկավոր է երեխային սովորեցնել նկարագրել արտաքին աշխարհը և մասնավորապես այն ամենը, ինչ նա տեսնում է նկարում: Նա պետք է կարողանա զգալ աոարկաների իրական հատկանիշները, տարբերակել լույսը և ստվերը, գույնը, ձևը և ծավալը, դադարի և շարժման վիճակները։
Շրջակա միջավայրի հետ շփումների տեսակետից՝ դիդակտիկ խաղերը լայն հնարավորություններ են ընձեռում բնապահպանական գեղագիտական դաստիարակությանը։ Առհասարակ խաղերի միջոցով են հնարավոր մանկական հետաքրքրասիրության բավարարումը, շրջակա միջավայրի գործուն յուրացման նախադրյալների
ստեղծումը, առարկաների և երևույթների միջև կա պերի հայտնաբերման կարողության մշակումը: Կյանքի երևույթները խաղերի միջոցով վերապրելու հնարավորությունը երեխայի մեջ ձևավորում է բարոյագեղագիտական զգացմունքներ։
Որքան բազմազան և բովանդակալից լինեն խաղային գործողությունները, այնքան հետաքրքիր և ներգործուն կլինեն խաղի կրթադաստիարակչական հնարները: Խաղեր կազմակերպելիս դաստիարակն առաջնորդվում է կյանքի, մարդկանց և կենդանիների վարքագծի վերաբերյալ երեխաների իմացությունների մակարդակով: Բնական պայմաններով խաղի անցկացումն ունի իր բարդությունը, երեխաները հեշտությամբ են ուշադրությունը շեղում և կենտրոնանում երկրորդական առարկաների և կողմնակի անձանց ուղղությամբ: Հարկավոր է լիարժեքորեն
օգտագործել գեղարվեստական ձևավորման հնարավորությունները, կանխատեսել
հետաքրքիր խաղային պահեր և լուծումներ, բոլոր երեխաներին ընդգրկել գլխավոր
խնդրի լուծման գործընթացի մեջ:
Երեխաներին դուր են գալիս այն խաղերը, որոնք իրենց գիտելիքների օգտագործման հնարավորություններ են ընձեռում: Կոլեկտիվ խաղերի միջոցով լուծվում են կրթադաստիարակչական և գեղագիտական խնդիրներ։
Տ. Ս. Կոմարովան ընդգծել է, որ բնապահպանական-գեղագիտական դաստիարակությանը նպատակաուղղված խաղերը կարելի է դասակարգել հետևյալ
կերպ.
▪︎բուսական և կենդանական աշխարհներին ծանոթացնող խաղեր,
▪︎ շրջակա միջավայրին (անկենդան բնությանը) ծանոթացնող խաղեր,
▪︎ մարդու գործունեությանը ծանոթացնող խաղեր:

Բնագիտության դասավանդման մեթոդիկայի խնդիրները

Բնագիտությունը դա գիտությունների համակարգ է բնության մասին ` դրանց համախմբությունը որպես մեկ ամբողջ:Ընդհանրապես բնությունը որակավորվում է որպես մի ամբողջություն,որը ներառում է իր մեջ թե կենդանի,թե անկենդան աշխարհը,որը շրջապատում է մարդուն:Այն չունի սկիզբ եվ վերջ,եվ այն անվերջ է ժամանակի եվ տարածության մեջ:Բնագիտությունը որպես ուսումնական առարկա սերտորեն կապված է բնության մասին այլ գիտությունների հետ,սակայն տարբերվում է տրամադրման ծավալով,կառուցվածքով եվ դասավանդման նպատակներով:Առարկայի նպատակն է տրամադրել սովորողին տարրական տեղեկություններ գիտական փաստերի եվ օրինաչափությունների մասին,ինչպես նաեվ զարգացնել երեխայի մոտ հետազզոտական աշխատանքի պարզագույն հմտությունները:Զուգահեռ դրան ՝ տրամադրվող տեղեկությունները պետք է մանրակրկտորեն զտվեն եվ մշավեն հաշվի առնելով երեխայի տարիքային չափորոշիչները:Նախակրթարանում երեխաները ստանում են նախնական պատկերացումներ բնության երեվույթների մասին եվ այդ գիտելիքների տրամադրումը պահանջում է մանկավարժից բարձր մասնագիտական որակավորում:

Մեթոդիկա

Բնագիտության դասավանդման մեթոդիկա (ԲԴԹ) առարկան դա գիտություն է դասավանդման պրոցեսի և նախադպրոցական տարիքի երեխաների զարգացման համակարգի մասին,որը պայմանավորված է այդ առարկայի առանձնահատկություններով:

Մեթոդիկայի խնդիրներն են .

1)ճիշտ առանձնացնել բնագիտության կրթության նպատակները

2)որոշել նյութերի ընտրության սկզբունքները

3)մշակել էֆեկտիվ մեթոդներ և դասավանդման ձևեր

Այս խնդրի լուծումը պահանջում է մասնագետից գիտելիքների ընդհանուր համակցություն,որոնց հետ կապված է այս մեթոդիկան:

 

Նախագիծ՝ զգայարաններ

Թեմա՝ Զգայարաններ

Նպատակ՝ Հինգ զգայարանների զարգացմանը ուղված նախագիծ, որը թույլ կտա երեխաներին զարգացնել շոշափողական զգայարանը։

Խնդիրներ՝ զարգանում է ուշադրությունը, հիշողությունը և շոշափելի զգայարանները:

Համակարգող՝ Սաթեն Գևորգյան

Դասվար՝ Էլյա ԳրիգորյանԱնահիտ Մարգարյան

Մասնակիցներ՝ 5 տարեկաններ

Ընթացքը՝ երեխաները փուչիկների մեջ լցված նյութերը կամ առարկաները շոշափում են և հասկանալով ինչ է դնում ճիշտ ափսեի մեջ։

Նախագիծ՝ մարզվում ենք և ճանաչում

Թենա՝ մարզվում ենք և ճանաչում

նպատակ՝ մարզվում ենք, ճանաչում գույները և տրված հերթականությամբ տեղադրում վանդակներում։

մասնակիցներ՝ 5տարեկաններ

համակարգող՝ Սաթեն Գևորգյան

դասվարներ՝ Էլյա Գրիգորյան, Անահիտ Մարգարյան

ընթացքը՝ երեխաները ճիշտ դասավորվածությամբ և գույնի տեղադրում են լեգոները վանդակներում՝ հետևելով օրինակին։

խնդիրը՝ պետք է տարբերեն գույները և ուշադիր լինել հաջորդականությանը։

արդյունքը՝

Տրամաբանությունը և ուշադրությունը զարգացնող ինքնաշեն խաղ

 

Նպատակ՝ զարգացնել երեխայի տրամաբանությունը, ուշադրությունը, գույների տարբերումը, արագ կողմնորոշումը տարածության մեջ ։

Խնդիրներ՝
1.պետք է  տարբերել գույները

2.կողմնորոշվել տարածության մեջ

3.ուշադիր լինել սլաքներին և գույների հերթականությանը

 

Մասնակիցներ՝ քոլեջի նախակրթարանի 5-6տարեկաններ

Նախագծի իրականացման տևողությունը՝ 3-8 րեպե յուրաքանչյուր խմբի համար

Նախագիծն իրականացնող՝ Սաթեն Գևորգյան

Դասվարներ՝ Էլյա Գրիգորյան, Անահիտ Մարգարյան

Ընթացքը՝ երեխաները փորձում են  ճիշտ հերթականությամբ տեղադրել գորտերը վանդակներում սլաքների և գույների օգնությամբ։

Արդյունքը՝ երեխաները մեծ ոգևորվածությամբ փորձեցին կռահել ինչ խաղ է, իսկ կանոնները բացատրելոց հետո իրար հետ զրուցելով, ճիշտ ու սխալ անելով շարունակեցին խաղը։ Ամփոփոմը տեսանյութում։